صدر الدين محمد الشيرازي ( صدر المتألهين )

مقدمه 152

الشواهد الربوبية في المناهج السلوكية ( مقدمه فارسى وحواشي سبزوارى )

حاج ملا هادي از قرار تحقيقى كه در مباحث مادة و صورت نموده است و همچنين در آثار خود مطالبى دارد كه معلوم مىشود در مباحث مادّه و صورت و نحوهء وجود مادة و كيفيت تركيب هيولى با صورت نوعيه مطالب جواهر و اعراض أسفار را كاملا نديده و غور ننموده است « 1 » . تعليقات حكيم سبزوارى بر مفاتيح الغيب در حواشي مفاتيح چاپ طهران به طبع رسيده است . حواشي أو بر مبدء و معاد و شرح هدايهء ملا صدرا مختصر است . بر شرح كليات قانون و شرح نفيسى نيز بطور متفرقه حواشي نوشته است از طبّ قديم اطلاع كافى داشته است و كتب طبى را تدريس مىكرده است . بر مواضع مختلف شفا حواشي نوشته است حواشي أو بر شفا همان مطالب ملا صدراست كه از تعليقات أو بر شفا و مطالب كتب مستقل أو نقل نموده است . شرح منظومهء أو در حكمت و منطق جزء كتب درسى و از نفايس كتب حكميه بشمار ميرود . مطالب مهم فلسفهء الهى را با يكدوره منطق و قسمت مهمى از طبيعيات در بر دارد . بر اين كتاب حواشي زياد نوشته‌اند از جمله حواشي حاج ملا محمد هيدجى معاصر آقا ميرزا إبراهيم زنجانى است أستاذ علامه آقاى آقا ميرزا مهدى آشتيانى بر شرح منظومه حواشي محققانه‌يى نوشته‌اند كه قسمت منطق آن چاپ شده است . شرح أو بر دعاى جوشن كبير « شرح أسماء » و همچنين شرح أو بر دعاى صباح محققانه و از كارهاى اساسى است كه در قرون اخير انجام شده است . در

--> ( 1 ) - برخى از فضلا بمباحث جواهر و اعراض أسفار اهميت نداده‌اند در حالتي كه عاليترين تحقيقات فلسفي در اين كتاب شده است . در مسألهء حدوث عالم و مباحث مادة و صورت بهترين تحقيقات فلسفي و حكمى ذكر شده است .